Dışarıdan bir makine.
İçeride bir sistem.

Ekran milyonlarca pikselden görüntü oluşturur. Panel türü, parlaklık ve çözünürlük gördüğün görüntüyü belirler.

Klavye tuşlara bastığında yazıları ve komutları bilgisayara iletir.

Anakart bilgisayar parçalarının bağlandığı ana devre kartıdır. İşlemci, bellek, depolama ve ekran kartı onun üzerinden birbiriyle konuşur. Yeni parça seçerken uyumluluk kontrolünün başlangıç noktasıdır.

İşlemci, bilgisayarın komutları uygulayan parçasıdır. Bir uygulamayı açtığında, hesaplama yaptığında veya oyundaki karakter hareket ettiğinde işlemci devrededir. Her şeyi tek başına yapmaz; diğer parçalarla sürekli veri alışverişi yapar.

Ekran kartı ekranda gördüğün görüntüyü oluşturur. Oyunlarda sahneleri çizer; video işleme ve bazı yapay zekâ uygulamalarında da kullanılır. Bazı bilgisayarlarda işlemciye entegre, bazılarında ayrı bir karttır.

RAM, açık uygulamaların o an kullandığı bilgileri kısa süreli tutar. Masanın üstü gibi düşünebilirsin: çalışma alanı ne kadar yeterliyse aynı anda o kadar rahat iş yaparsın. Bilgisayar kapanınca RAM'deki bilgiler kaybolur.

SSD dosyalarını, oyunlarını ve işletim sistemini bilgisayar kapalıyken de saklar. RAM'den farklı olarak kalıcıdır. Hızlı bir SSD, açılış ve dosya yükleme sürelerini kısaltır.

Anakarttaki güç devreleri batarya ve adaptörden gelen enerjiyi işlemci gibi parçalara uygun hâle getirir. Laptopun içinde masaüstü bilgisayardaki gibi ayrı, büyük bir PSU yoktur.

Çalışan parçalar ısınır. Soğutucu ve fanlar ısıyı uzaklaştırarak sistemin dengeli çalışmasına yardımcı olur. Hava akışı iyi değilse güçlü bir bilgisayar bile uzun yük altında yavaşlayabilir.

Fanlar laptop içindeki sıcak havayı dışarı taşır. Yoğun işlerde hızları ve duyulan ses artabilir.

Kablosuz modül Wi-Fi ile internete, Bluetooth ile kulaklık ve diğer cihazlara bağlanır.

Hoparlörler dijital içerikten üretilen ses sinyalini duyabileceğin ses dalgalarına dönüştürür.

USB, HDMI ve ses girişleri bilgisayarı harici ekran, disk, fare ve kulaklığa bağlar.

Bilgisayar açıldığında işletim sisteminden önce donanımı hazırlayan temel yazılım çalışır. Modern cihazlarda genellikle UEFI kullanılır.

Saat devresi bilgisayar kapalıyken de zamanı korumaya yardımcı olur. Bazı modeller ayrı küçük bir pil kullanır, bazıları kullanmaz.

İnce kablolar ekranı, kamerayı, klavyeyi, touchpad'i ve antenleri anakarta bağlar.

Kasa tüm parçaları bir arada tutar, darbelerden korur ve hava akışına alan bırakır.

Masaüstü güç kaynağı AC elektriği bileşenlerin kullanacağı DC gerilimlere dönüştürür. İşlemci ve ekran kartı gibi yükler uygun kablo ve konektörlerle beslenir; yalnız watt değeri iyi bir güç kaynağı seçmeye yetmez.

HDD veriyi manyetik plakalarda saklar. Okuma kafası doğru yere gider; mekanik hareket nedeniyle küçük rastgele işlemler SSD’den daha yavaştır. Büyük arşivlerde kapasite ve maliyet avantajı sağlayabilir.

İşlemciye doğrudan bağlı olmayan bazı USB, SATA ve diğer aygıtlar yonga seti üzerinden iletişim kurar. Modern sistemlerde görevlerin bir bölümü CPU veya SoC içine taşınmıştır. Her anakartta ayrı aynı tip chipset bulunmaz.

TPM güvenlik işlemlerini ve anahtar korumasını destekler. Ayrı bir çip veya firmware tabanlı olabilir. Disk şifreleme ve cihaz güveni gibi akışlarda kullanılır; kendi başına tüm bilgisayarı güvenli yapmaz.

Ethernet kartı bilgisayarı kablolu ağa bağlar. Ağ bağlantı hızı internet paketinin hızıyla aynı şey değildir; switch, kablo, karşı uç ve yazılım da sonucu belirler.

Ayrı GPU’larda grafik belleği doku, görüntü ve hesaplama verisini tutar. Entegre GPU çoğu zaman sistem belleğini paylaşır. Daha çok VRAM her işte daha hızlı GPU demek değildir.

NPU bazı yapay zekâ hesaplarını CPU veya GPU’dan farklı bir donanımla hızlandırabilir. Her bilgisayarda bulunmaz; olan modellerde de her AI yazılımı onu kullanamaz.

SoC işlemci ve çeşitli denetleyicileri bir arada bütünleştiren sistem yaklaşımıdır. GPU, NPU ve bellek bağlantıları dahil olabilir. Bütün işlevler her üründe aynı değildir.

Macun veya termal pad iki yüzey arasındaki küçük boşlukları doldurarak ısı aktarımına yardım eder. Soğutucunun yerine geçmez. Her boşluk için aynı malzeme ve kalınlık doğru değildir.

HBA diskleri host’a bağlar; RAID denetleyicisi uygun yapılandırmada birden çok diski dizi olarak sunabilir. RAID yedekleme değildir. Donanım kartı her sistemde gerekli değildir.

Riser kartı PCIe genişletme kartlarının yönünü ve yerleşimini değiştirir. Rack kasada kartı yatay yerleştirmeyi sağlayabilir. Yeni bant genişliği üretmez.

ECC uygun hata sınıflarını tespit etmeye ve bazılarını düzeltmeye yardım eder. Her bit hatasını veya tüm veri bozulmasını önlemez. Sistem bileşenlerinin birlikte desteklemesi gerekir.

Çok işlemcili bazı sistemlerde her işlemci kendi belleğine daha yakın erişir. Başka işlemcinin belleğine erişmek farklı gecikme yaratabilir. Çekirdek sayısını artırmak her uygulamayı aynı oranda hızlandırmaz.

Ses devreleri mikrofon sinyalini dijitale, çalınan sesi analog çıkışa dönüştürür. Hoparlör, amplifier ve codec ayrı işlevlerdir.

Sıcaklık, fan devri, gerilim ve güç sensörleri çalışma durumunu izlemeye yardım eder. Yazılımda görülen her sayı aynı fiziksel noktayı ölçmez.