Tarayıcı ve frontend
URL’den ilk bayta: DNS, TCP ve TLS
Sunucu tek satır kod çalıştırmadan önce geçen süre ve onu kısaltmanın yolları.
Kavramı anlayalım
Adres çubuğuna yazdığın ad önce bir IP adresine çevrilir. DNS çözümlemesi önbellekte varsa anında, yoksa birkaç yuvarlak yolculukla biter. Ardından TCP bağlantısı kurulur ve üzerine TLS el sıkışması gelir: sunucu sertifikasını sunar, tarayıcı onu doğrular, taraflar ortak bir şifreleme anahtarında anlaşır. TLS 1.3 bunu tek gidiş-dönüşte yapar.
Bu adımlar sunucudaki koddan bağımsızdır ama kullanıcının beklediği süreye dahildir. Sunucudan gelen ilk bayta kadar geçen süreye TTFB (Time to First Byte) denir ve bağlantı kurulumu, sunucunun işlem süresi ve ağ gecikmesinin toplamıdır.
Bağlantılar pahalı olduğu için yeniden kullanılır. HTTP/2 ve HTTP/3 tek bağlantı üzerinden birden çok isteği aynı anda taşır. Bu yüzden sayfanın kaynaklarını çok sayıda farklı alan adına dağıtmak artık genellikle yarar değil zarar getirir. HTTP ve TLS’in ayrıntıları için HTTP & HTTPS öğrenme merkezine bakabilirsin.
Sunucu kodunu hızlandırmak, bağlantı kurulumunun yavaşlığını telafi etmez.
Sayfa yavaşlığını ölçerken yalnız sunucunun işlem süresine bakmak.
Aynı konu. Üç farklı derinlik.
nslookup ataberksahin.net
→ Address: 203.0.113.10Alan adı bir IP adresine çözümlenir.
Bu sayfa gerçek bir sunucuya veya veritabanına bağlanmaz. Kod örnekleri .NET 8, Next.js ve SQL Server için temsilîdir; süreler simülasyondaki örnek değerlerdir, ölçüm değildir. Örnekleri yalnız kendi geliştirme ortamında dene; gerçek bağlantı dizesi, token veya parola paylaşma.
Önce kendin dene.
curl çıktısı ‘dns:0.004 tcp:0.090 tls:0.250 ttfb:0.270’ gösteriyor. Sunucunun kendi işlem süresi yaklaşık ne kadar ve asıl sorun nerede?
Çözümü ve açıklamasını göster
Sunucu işlemi ≈ 0.270 − 0.250 = 20 ms
Asıl maliyet bağlantı kurulumunda: TCP ~86 ms, TLS ~160 ms
→ uzak sunucu/yüksek gecikme; CDN, bağlantı yeniden kullanımı, TLS 1.3Değerler birikimlidir. Farklar her aşamanın kendi süresini verir; burada sunucu kodu değil ağ mesafesi baskındır.